İngiltere Kiracı Hakları 2026: Depozito İadesi ve Küf Sorunu
İngiltere’de ev kiraladığınızda sadece bir anahtar teslim almazsınız, aynı zamanda yasalarla korunan güçlü bir zırhı da giymiş olursunuz. Ancak çoğu kişi ingiltere kiracı hakları konusunda bilgi sahibi olmadığı için depozitosunu yakar veya haksız yere evden çıkarılır.
Taşındıktan birkaç ay sonra duvarda siyah küfler (Mould) belirebilir veya evden çıkarken ev sahibi “Halda leke var” diyerek £500 kesinti yapmak isteyebilir. Türkiye’deki “Depozito ev sahibinin cebindedir” mantığı burada geçerli değildir. 2026 yasalarına göre paranızın tek kuruşunu bile kaptırmazsınız. Bu rehberde; rutubet savaşlarını, kira zammına itirazı ve depozito kavgalarını nasıl kazanacağınızı anlattık.
1. En Önemli Güvence: Depozito Koruma (DPS)
İngiltere’de ev sahibine verdiğiniz depozito (genelde 5 haftalık kira), ev sahibinin banka hesabında duramaz. Yasal olarak, parayı 30 gün içinde devlet onaylı bir “Koruma Fonuna” (TDS, DPS veya MyDeposits) yatırmak zorundadır.
- Kural: Eğer ev sahibi parayı bu fona yatırmazsa veya size sertifikasını (Prescribed Information) vermezse, mahkemeye gidip depozitonun 3 katı kadar tazminat alabilirsiniz.
- Çıkışta İade: Evden çıkarken ev sahibi kesinti yapmak isterse, siz “Kabul etmiyorum” (Dispute) dersiniz. Para ev sahibinde olmadığı için parayı alamaz. Bağımsız hakem heyeti (Adjudicator) karar verir.
2. İngiltere’nin Milli Sorunu: Küf ve Rutubet (Mould)
İngiliz evleri eski ve hava yağışlı olduğu için küf çok yaygındır. Ancak ingiltere kiracı hakları konusunda en büyük tartışma burada çıkar.
- Ev Sahibinin Sorumluluğu: Çatı akıyorsa, boru patladıysa veya yapısal bir nem varsa bunu ev sahibi çözmek zorundadır.
- Sizin Sorumluluğunuz: Eğer evi havalandırmıyorsanız, çamaşırları içeride kurutuyorsanız ve “Condensation” (Yoğuşma) oluşuyorsa, küfü temizlemek sizin görevinizdir.
- Taktik: Küf gördüğünüz an fotoğraf çekip emlakçıya e-mail atın. “Bildirdim, yapmadılar” demek, çıkışta depozitonuzu korur.
3. Ev Sahibinin Eve Girişi (24 Saat Kuralı)
Ev sahibi veya emlakçı, “Evi kontrol edeceğim” diyerek çat kapı gelemez.
- Kural: Size en az 24 saat önceden yazılı (e-mail/mesaj) haber vermek ve onayınızı almak zorundalar.
- Reddetme Hakkı: Müsait değilseniz veya hasta iseniz, “Bugün uygun değilim” diyerek reddedebilirsiniz. İzinsiz girerlerse bu “Taciz” (Harassment) sayılır ve suçtur.
4. Envanter Raporu (Inventory Check-in)
Eve ilk girdiğiniz gün size detaylı bir rapor verilir. Evdeki her çiziğin, her lekenin fotoğrafı vardır.
- Hata: Çoğu Türk bunu okumadan imzalar.
- Doğrusu: Raporda “Halı temiz” yazıyordur ama aslında lekeli olabilir. Taşındığınız gün kendi fotoğraflarınızı çekin ve rapora “Burada leke var” diye not düşüp gönderin. Çıkışta o lekeyi size ödetemezler. Ev kiralama aşamasındaki diğer detaylar için İngiltere Ev Kiralama Rehberi yazımızı okuyun.
5. Evden Çıkarılma (Section 21 Notice)
Ev sahibi “Yarın çık, oğlum gelecek” diyemez.
- Section 21: Ev sahibinin sebep göstermeden evi geri istemesidir. Size en az 2 ay süre vermek zorundadır.
- Eğer depozitonuzu DPS’e yatırmamışsa, gaz güvenliği sertifikası (Gas Safety) yoksa veya belediyeden ruhsat almamışsa, bu tahliye ihtarnamesi geçersizdir. Sizi evden atamaz.
6. Tamirat ve Bakım
Kombi bozulursa veya duş akıtırsa bunu kiracı ödemez.
- Acil Durumlar: Kışın ısıtma bozulursa veya sıcak su yoksa, bu “Acil Durum”dur. Ev sahibi 24 saat içinde müdahale etmelidir.
- Beklerken elektrikli ısıtıcı alırsanız, faturasını ev sahibinden talep edebilirsiniz. Enerji faturaları hakkında bilgi için İngiltere Ev Faturaları yazımıza bakabilirsiniz.
7. Council Tax Kimin Sorumluluğunda?
Kontratınızda aksi yazmadığı sürece Belediye Vergisini kiracı öder. Ancak evden taşındığınız gün sorumluluğunuz biter.
- Taşınırken belediyeye bildirim yapmayı unutmayın. Detaylı prosedür için İngiltere Council Tax Rehberi yazımızı inceleyin.
8. Kira Artışı: Ev Sahibi Kafasına Göre Zam Yapabilir mi?
2026 yılında enflasyon yüksek olsa da, ev sahibinin “Kirayı %50 artırdım” deme hakkı yoktur.
- Sabit Dönem (Fixed Term): Kontratınız bitmeden (örneğin ilk 12 ay dolmadan) ev sahibi kiranızı artıramaz.(Sözleşmede özel bir “Rent Review Clause” maddesi yoksa).
- Piyasa Değeri: Kontrat bittiğinde zam yapabilir ama bu “Adil Piyasa Değeri”nde olmalıdır. Eğer zammı fahiş bulursanız, “First-tier Tribunal” adı verilen mahkemeye başvurarak itiraz etme hakkınız vardır.
Sonuç
Özetle; ingiltere kiracı hakları, kiracıyı koruyan güçlü yasalara sahiptir. Önemli olan her şeyi yazılı (e-mail) yapmaktır. WhatsApp mesajları da delil sayılır ama e-mail daha resmi ve güvenilirdir. Depozitonuzu almak için evi, aldığınız gibi (hatta daha temiz) bırakmanız gerekir.
Kiracı hakları konusunda daha fazla yasal bilgi ve ücretsiz danışmanlık almak için İngiltere’nin en güvenilir konut yardım kuruluşu olan Shelter England web sitesini ziyaret edebilirsiniz. https://england.shelter.org.uk
Huzurlu ve sorunsuz bir ev hayatı dileriz!